เข้าใจเลยครับว่าในฐานะผู้บริโภคหรือพ่อแม่ผู้ปกครอง เมื่อได้ยินข่าวเด็กๆ ทานไส้กรอกแล้วเกิดอาการป่วยรุนแรง ปากเขียว หายใจไม่ออก (ภาวะเมทฮีโมโกลบินนีเมีย) ย่อมเกิดความตื่นตระหนกและตั้งคำถามทันทีว่า “ไส้กรอก พิษ ยี่ห้อ อะไร บ้าง?” เพื่อที่จะได้หลีกเลี่ยงและป้องกันไม่ให้เกิดอันตรายกับคนในครอบครัว
ข่าวนี้เป็นเรื่องจริงที่เคยเกิดขึ้นและเป็นอุทาหรณ์ครั้งใหญ่ในวงการอาหารแปรรูปไทยครับ วันนี้ StarUp Foods ขอใช้พื้นที่ตรงนี้มาอธิบายด้วยข้อเท็จจริงทางวิทยาศาสตร์และกฎหมายอาหาร เพื่อไขข้อข้องใจว่า “ไส้กรอกพิษ” เหล่านั้นมาจากไหน มีลักษณะอย่างไร และเราจะมีวิธีเลือกซื้อไส้กรอกอย่างไรให้ปลอดภัย ไร้กังวลครับ
1. ต้นเหตุของ “ไส้กรอกพิษ” คืออะไร?
อาการป่วยที่เกิดขึ้น ไม่ได้มาจากตัวเนื้อหมูหรือเนื้อไก่ครับ แต่มาจาก “สารไนไทรต์ (Nitrite)” หรือที่เรามักเรียกกันว่า ดินประสิว ซึ่งสารนี้ “อนุญาตให้ใช้ได้ตามกฎหมาย” ในอุตสาหกรรมอาหารแปรรูป เพื่อยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียตัวร้าย (Clostridium botulinum) และช่วยให้เนื้อสัตว์มีสีชมพูสวยงาม
แล้วพิษเกิดขึ้นได้อย่างไร? พิษเกิดขึ้นเมื่อโรงงานเถื่อนหรือผู้ผลิตที่ไม่ได้มาตรฐาน “ใส่สารไนไทรต์เกินปริมาณที่กฎหมายกำหนด (เกิน 80 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม)” เพราะไม่มีความรู้ หรือกะปริมาณด้วยความรู้สึก เมื่อเด็กๆ (ซึ่งมีน้ำหนักตัวน้อย) ทานเข้าไป ร่างกายจึงรับสารไนไทรต์เกินขนาด ส่งผลให้เม็ดเลือดแดงจับออกซิเจนไม่ได้ จนเกิดอาการปากเขียว เล็บเขียว และหายใจไม่ออกนั่นเองครับ
2. ไส้กรอก พิษ ยี่ห้อ อะไร บ้าง? สังเกตจากตรงไหน?
จากปฏิบัติการทลายโรงงานไส้กรอกเถื่อนของ อย. (สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา) และตำรวจ ปคบ. พบว่าไส้กรอกที่เป็นอันตราย ส่วนใหญ่ “ไม่มียี่ห้อ” หรือ “เป็นยี่ห้อปลอมแปลง” ที่ไม่ได้จดทะเบียนครับ
ลักษณะของไส้กรอกเถื่อนที่ถูกอายัด (ที่ผู้บริโภคควรหลีกเลี่ยง):
- ไม่มีเลข อย.: บรรจุภัณฑ์เป็นถุงพลาสติกใสธรรมดา พิมพ์แค่ชื่อยี่ห้อ (มักตั้งชื่อเลียนแบบแบรนด์ดัง หรือใช้ชื่อแปลกๆ) แต่ไม่มีเครื่องหมาย อย. 13 หลัก
- ไม่มีสถานที่ผลิตที่ชัดเจน: ไม่ระบุชื่อโรงงาน วันผลิต วันหมดอายุ หรือส่วนประกอบที่ชัดเจน
- สีแดงสดผิดธรรมชาติ: สีแดงจัดจ้านจนน่ากลัว หรือสีชมพูสะท้อนแสง ซึ่งเกิดจากการสาดสีและสารไนไทรต์แบบไม่ยั้งมือ
- ราคาถูกผิดปกติ: มักขายในราคาที่ถูกกว่าท้องตลาดมาก ขายเป็นถุงใหญ่ๆ ตามตลาดนัดหรือรถเร่ที่ไม่มีแหล่งที่มาน่าเชื่อถือ
(หมายเหตุ: อย. มีการอัปเดตรายชื่อยี่ห้อที่ตรวจพบสารปนเปื้อนเกินมาตรฐานอยู่เสมอ สามารถตรวจสอบรายชื่ออัปเดตได้ที่เว็บไซต์ของ อย. โดยตรงครับ)
3. คาถา 4 ข้อ: เลือกซื้อไส้กรอกยังไงให้ปลอดภัยชัวร์!
เพื่อไม่ให้ตกเป็นเหยื่อของไส้กรอกเถื่อน ให้ท่องคาถา 4 ข้อนี้ไว้ทุกครั้งก่อนหยิบใส่ตะกร้าครับ:
- มองหา “เครื่องหมาย อย.”: นี่คือด่านแรกที่สำคัญที่สุด ต้องมีกรอบเครื่องหมาย อย. และเลข 13 หลักกำกับอย่างชัดเจน (สามารถนำเลขไปเช็กในเว็บ อย. ได้ว่าตรงปกหรือไม่)
- อ่านฉลากให้ครบ: ถุงต้องระบุ ชื่อผลิตภัณฑ์, สถานที่ผลิต, วันผลิต (MFG), วันหมดอายุ (EXP), และข้อมูลส่วนประกอบอย่างชัดเจน
- เลือกสีธรรมชาติ: หลีกเลี่ยงไส้กรอกที่มีสีแดงแปร๊ด หรือสีสดเกินจริง ให้เลือกสีที่ดูเป็นธรรมชาติของเนื้อสัตว์ที่ผ่านความร้อน
- ซื้อจากแหล่งที่เชื่อถือได้: เลือกซื้อจากซูเปอร์มาร์เก็ต ร้านสะดวกซื้อ หรือผู้ผลิตที่มีชื่อเสียง มีการจัดเก็บในตู้แช่เย็นที่มีอุณหภูมิเหมาะสม
StarUp Foods: มั่นใจทุกคำ ปลอดภัยทุกแพ็ค (EEAT)
ที่ StarUp (บริษัท สตาร์ เอ็กซ์พอร์ท (ประเทศไทย) จำกัด) เราตระหนักดีว่าความปลอดภัยของผู้บริโภคคือสิ่งที่ไม่สามารถประนีประนอมได้ครับ
- มาตรฐานสากล: เราเป็นโรงงานผลิตที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน GMP, HACCP และ HALAL อย่างถูกต้อง
- ควบคุมไนไทรต์เข้มงวด: เรามีห้องแล็บและผู้เชี่ยวชาญด้านวิทยาศาสตร์การอาหาร (Food Scientist) ควบคุมการใช้สารเจือปนอาหารทุกชนิด ให้อยู่ในเกณฑ์ที่กฎหมาย (อย.) กำหนดอย่างเคร่งครัด ไร้กังวลเรื่องสารตกค้างเกินมาตรฐาน
- ฉลากชัดเจน ตรวจสอบได้: สินค้าทุกแพ็คของเรา ระบุส่วนประกอบ ข้อมูลโภชนาการ วันผลิต วันหมดอายุ และเลข อย. ชัดเจน 100%
ข้อมูลติดต่อ Starupfoods
หากคุณเป็นผู้ปกครองที่มองหาของว่างปลอดภัยให้ลูก หรือเป็นร้านค้าที่ต้องการวัตถุดิบที่ลูกค้ากินแล้วสบายใจ ทักหาเราได้เลยครับ
- ที่อยู่: 4/201 ซอยอนามัยงามเจริญ 11 แขวงท่าข้าม เขตบางขุนเทียน กรุงเทพฯ 10150
- โทรศัพท์: 093 535 5556
- LINE: @salesstarup
- อีเมล: info@starupfoods.com
- เว็บไซต์: starupfoods.com
- เวลาทำการ: 8.00 – 17.00 น. (หยุดทำการวันอาทิตย์)
5 คำถามที่พบบ่อย (FAQs)
หน้าที่หลักคือป้องกันการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย Clostridium botulinum ซึ่งสร้างสารพิษที่ทำลายระบบประสาทและทำให้เสียชีวิตได้ การใส่ไนไทรต์ในปริมาณที่ถูกต้องตามกฎหมาย จึงเป็นการปกป้องผู้บริโภคจากแบคทีเรียตัวนี้ครับ
มีครับ มักจะระบุบนฉลากว่า “Nitrite-Free” แต่อายุการเก็บรักษาจะสั้นมาก ต้องเก็บในช่องแช่แข็งตลอดเวลา และสีของเนื้อไส้กรอกจะออกสีเทาคล้ำๆ ตามธรรมชาติของเนื้อสุก ไม่ใช่สีชมพูครับ
เป็นอันตรายเช่นกันครับ เพียงแต่ผู้ใหญ่มีน้ำหนักตัวและปริมาณเลือดมากกว่าเด็ก จึงอาจแสดงอาการช้ากว่า แต่หากได้รับสารไนไทรต์เกินขนาดสะสมไปเรื่อยๆ ก็จะเสี่ยงต่อภาวะขาดออกซิเจนและโรคมะเร็งในระยะยาวได้ครับ
หากเป็นไส้กรอกแดงจากผู้ผลิตที่ได้มาตรฐาน มี อย. ถูกต้อง ถือว่าปลอดภัยครับ แนะนำให้ผู้ปกครองหรือแม่ค้า ตรวจสอบบรรจุภัณฑ์จากร้านขายส่งให้แน่ใจก่อนนำมาทอดให้เด็กๆ ทาน
หากพบไส้กรอกที่ไม่มี อย. สีผิดปกติ หรือทานแล้วมีอาการผิดปกติ สามารถโทรแจ้ง สายด่วน อย. 1556 เพื่อให้เจ้าหน้าที่เข้าไปตรวจสอบและดำเนินการทางกฎหมายได้เลยครับ
References
แหล่งข้อมูลอ้างอิงเพื่อตรวจสอบความปลอดภัยของอาหารและผลิตภัณฑ์สุขภาพ:
- ระบบตรวจสอบการอนุญาต อย. (FDA Thai): เว็บไซต์สำหรับนำเลข อย. 13 หลักไปเช็กว่าผลิตภัณฑ์นั้นจดทะเบียนถูกต้องหรือไม่ https://oryor.com/check-product-serial
- Hfocus (เจาะลึกระบบสุขภาพ): สำนักข่าวที่นำเสนอประเด็นด้านสุขภาพ การแพทย์ และความปลอดภัยทางอาหารอย่างเจาะลึก https://www.hfocus.org/
- สถาบันอาหาร (National Food Institute): หน่วยงานเครือข่ายกระทรวงอุตสาหกรรม ให้ความรู้เรื่องมาตรฐานอาหารและการปนเปื้อน https://www.nfi.or.th/
